bird
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
1 2 345 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

İSPİR YÖRESİNE AİT YÖRESEL KONUŞMAMIZ

A  
Abrel Nisan ayi
Ağu Zehir 
Ağuz İneğin doğurduktan sonraki ilk sütünden yapılan bir yiyecek
Ahbun Sulu tarla 
Ahur Ahır
Arustah Ahşap evlerin üzerlerinde bulunan baca yahut tavan anlamına geliyor
Aşgana Ahşap evlerin bacalarının üstünde şapka gibi konulan ve bir ip ile kurulmuş düzenek yardımıyla açılıp kapanabilen baca. 
Aşluh Kuru bakliyat, mutfak malzemesi 
Aşma Kurutulmuş meyve.  Elma aşması, zerdali aşması gibi 
Ayah yoli Tuvalet 
Ayi güli Bir tür çiçek
Aylar Zemheri, Cücük, Mart, Abrel, Mayis, Kiraz, Orak, Meyram, Sipgaç, Gazel, Koç, Karakış
Bedevre Evlerin üstünde ondüle saçtan yapılmış çatıların altındaki kısma denir, ot ve diğer bir kısım eşyalar koyulur içine
B  
Bedura Kova 
Berf Kar
Beytal Eşyalara kızıldığında, hayırsız olduklarını belirtmek için kullanılan kelime
Bıldır Geçen sene
Boyunduruh İki çift öküzün boynuna sabana veya arabaya koşmak için takılan odundan düzenek 
C-Ç  
Cecim Yere serilen küçük kilim parçası
cılh yumurtanın civcive dönüşmeden bozulması
cıl  çiş çişi gelmek
Cendeh, Cendek Ölü, ceset
Cılga Saban'ın demirden iki ağızlı olanı 
Cıngıl Küçük bakraç
Cırılmah Çok yemek,yırtılmak
Cırnah Tırnak
Ciğız Oyun bozan
Cinkaş Hırçın kimse, yırtıcı, pislik çıkarır her zaman
Civil Peynir çeşidi
Cızlavit Lastikten yapılmış bir ayakkabı
Cücük Şubat ayı - civciv
Çaput Bez parçası
Çaşur Turşu gibi terbiye edilen yenilip yemekte yapılan  bir bayır otu
Çar Başörtü, tülbent 
Çekmek Kız kaçırmak
Çelpeşük Yağışlı, çamurluk ve yürünmesi zor olan yerlere denir
Çemkürmek Köpeğin havlaması veya büyüklere karşı saygısızca bağırarak karşılık vermek 
Çekim Bodur, küçük çalı
Çeper Bahçe etrafına  tahtadan yapılmış çit
Çilemek İnce akan suyu serpiştirmek 
Çırti ardıç cinsi çalı, çırpı
Çuha Erkeklerin ceket yerine giydikleri elbise
D  
Dabah etme Derinin terbiye edilmesi 
Dag Seker pancarı
Dardağan Ağaç cinsi
Daş gözeri Küçük gözenekli şadıra
Dehre Elde taşıması kolay dal budamaya elverişli küçük balta
Değirmi Başa örtülecek ebatta ki yazmanın boyutunu belirtir, Birde yuvarlak nesneleri anlatır. mesela Değirmi bir taş
Dibeh Bulgurun dövüldüğü taş
Ding Çay suyu ile dönen ve tahılları ezmeye yarıyan   değirmen
Dingoz Kibar, temiz giyinen kişi
Dirgen/Egan Ekinlerin saplanılarak aktarılmasına yarayan çatal seklindeki el aleti.
Dişbudah Bir ağaç cinsi
Divdi Baltanın keskin olmayan tarafı 
Dizleme Kar için pantolonun üstüne çekilen dipsiz çorap
Dizlik Kadınların uzun paçalı donu 
Dodih Ayağın topuk kısmı
Döğmeç Bayat ekmekleri yağda kızartarak üstüne de yumurta kırılıp karıştırılarak yapılan bir yemek 
Düge Doğurmamış inek
Dürzi Pezevenk anlamında 
Düllüh Testilerin ibrik kısmı 
E-F  
Egiş Tandırın yanan közlerini karıştırmak ve zaman zaman da ekmekleri tandırdan kazımak icin bir ucu ıspatula seklinde kullanılan diğer ucu da cengelli olan demirden yapılmış el aleti.
Elcek Kem yapmada (kıvırmada) kullanılan keçi boynuzundan yapılan alet 
Elçim Bir avuç olan 
En Hayvanların tanınması için vurulan işaret
Enteri Tek parça elbise
Erfana-Herfene Erkeklerin eğlence amaçlı yaptığı toplantı 
Evelük Toplanıp yenen bir bitki
Evlek Tarlanın yarım dönümüne yakın kısmı  
Faşa Yırtıcı, fena olan kimse 
Ficcek Yazı tura gibi şans ile kazananı bulma yöntemi
Findo Parayla oynanan bir oyun ismi
Fıştilik Ağızdaki sakızdan yapılan balon
Folluh Tavuğun yumurta yaptığı yer
Frengi Kilit, kitlek
G  
Gagard Burun 
Gada Kardeş
Gadamot Bir çeşit yenilen ot 
Galdavar Hayvanların ahırlarının önüne çeper çekilerek yapılan üstü kapalı yanları açık hayvanların bekleme yeri
Galıf Derme çatma yapılan küçük yapılar
Gamaşmak Göz veya dişler için kullanılan rahatsızlık ifade eden bir kelime
Gamaz Kıymık, diken
Gar başluği Genelde tiftik yününden yapılan sadece  gözleri açıkta bırakan başlık
Garbaç odun, çalı
Gardaş gani Bir çeşit yenilen ot  
Gaysefe Tut - pestil - kayısı - erik kurusundan yumurtayla yağda yapılan bir tür yemek 
Gavar Su suvarırken gelen suyu bölüp dağıtmak için topraktan kürekle  açılan ark
Gavut Kavrulmuş un
Gazel Ekim ayı 
Gazinti Gugulun kurumuşu 
Gem Harmanda buğday tanelerini ayırt etmek için öküzlere koşulup buğdayların  üstünden çekilen altına taşlar çakılmış geniş ve büyük tahta   
Gendime Bulgur
Geven Dikenli ot 
Gevrüh Dalları boru seklinde olan yaprakları geniş bir bitki
Gıllih Keçilerin küçük yuvarlak taneler halinde çıkardıkları dışkı
Gımi Baharda bahçe ve çayırda biten ve yenen bi ot
Gıbcik Kibar 
Gıcır Yeni
Gıcot Ot ve diğer bitkilerin alt kısmı 
Gıdal düşmek Bir biriyle sürtüşmek, gıcık kapmak
Gıdik Keçi yavrusu
Gıjjj.. Hayvanların çiftleşme zamanlarında yanlarında bulunup Gıjjj diyerek kızışıp bir birlerinin üstüne atlamalarını sağlamak için kullanılan söz
Gılilemek Yuvarlamak
Gındıra Kem yapılan yumuşak ot
Gırcon Hayvanların çiğneyip de yemediği ot
Gırgıt Kabuğu kalın, küçük yollu ceviz 
Gızambuh Kızılcık  meyvesi
Gilloz Yuvarlak bok yığını
Go  
   
Gobal Kafası topuz seklinde olan sopa
Gobati Kaba olan
Gobboz Topuz şeklinde
Gocacuh Bir çeşit yenilen ot 
Gocagoz Bir çeşit yenilen ot  
Gocat Budanmış ağaç 
God Dört uruptan oluşan tahıl ölçü birimi
Goddoç Ucu topuzlu değnek
Godile Ense
Gogor Kalın kir tabakası
Gohmiş Kokusu pis olan.
Gojdin Kilim yastığı 
Golan Eşeğin semerini bağlamaya yarayan ip
Gomi Ayı ini
Gop Kadınların giydiği ceket
Gopça Düğme
Gor Ced, ata
Gossih Uzanmayan aynı ayarda olan
Goyun gözi Bir çeşit yenilen ot 
Göğermek Yeşillenmek, lorun  gögermesi mesela
Göze Yeraltından az miktarda çıkan içme suyu
Gudi Yuvarlak olmuş küçük kabak
Gudul Küçük güveç kabı 
Gugul İçine peynir koyularak tandırda pişirilip kurutulan ekmek
Gulun  Atın veya diğer hayvanların yavrulaması
Gumbuz Yumruk
Gunzi Lahananın yapraklarını aldıktan sonra ortasında kalan sap kısmı
Gura Vortex, suyun dönerek bir delikten içeriye akması 
Gurna Musluksuz akan çeşmenin borusu 
Gurt gulaği Bir çeşit yenilen ot  
Guşşah açmak Büyük tuvaletini yapmak  
Guzi kuyruği Bir çeşit yenilen ot 
Guzzih Bir nesnenin üzerindeki tümsek 
Gügüm Güğüm 
Gümrah Güçlü kuvvetli
Güveç Topraktan yapılmış testi görünümünde ağzı genişçe olan bir yemek pişirme kabı
H-I-İ-J  
Hab etmek Köyde sütü az olanlar sütlerini biriktirerek sırayla yayık yayarlar.  
Hagus Sabanın gittiği yer 
Hasıl Ayağa giyilen bir cins yumuşak ayakkabı. İnek,   okuz ve en iyisi camış derisinden deri  dabak edilir tüyü alınır ve bezir yedirilir böylece yumuşayan deri hasıl dikilir ve giyilir. çarık ise rasgele sert deriden dikilir ve yağmurda çamurda giyilir. Hasıl ise sadece kurak havalarda giyilir.
Hasıllamak Yoğurmak
Haşıl Kırık mısırdan yapılan sütle yenen yemek 
Haşmul Elmanın pişmişine denilir 
Havli Evlerin önünde, giriş kapısında kurulmuş, çoğunun içinde tandırı da olan avlu.
Hecet Alet, edevat 
Hedik Mısır veya buğdayın haşlanmış (taze)
Hemençe Keçi kılından dokunarak yapılmış uzun bağlı torba şeklideki çanta 
Hemdet Emsal, birbiriyle  aynı yaşta olan kişiler
Hemme Kız çocuklarının oynamak için yaptıkları bebekler  
Herel Büyük çuval
Herg etmek Tarlayı sürmek 
Herhevıl Yıkılmış viran olmuş ev, yapı 
Herle Kavuttan yapılan çorba
Hetircek - Hedirceh Tandırların üzerine konulacak güveçleri tutmak için faydalanılan Artı seklindeki demir. Kelimenin kökeni Türkçe olup anlamı hedirgeçdir. Kelime Çepinler ve Türkmenler tarafından kullanılmaktadır 
Hıhlanmak Peynirin iyice gögererek kendini bırakması
Hıllıştah Salıncak 
Hırha Yelek
Hırhasa Bezlerin yanması
Hışırım Kırılmış dökülmüş 
Hıp Kar yağdıktan sora yerde biraz bekledi mi üst kısmı ince buz tabakası olur ve üstünde gezildiğinde hıp eder ve böyle de adlandırılır
Hızar Testere
Honça Yer sofrası
Hoggun beşi Oyun ismi
Hozan Ekilmemiş nadasa kalmış tarla
Hubul Tane
Irahan Reyhan otu 
Irbet Beğenilmeyen , çirkin görülen
Istikam Küçük çay bardağı
K  
Kâhnuç Bahçe çapası          
Kan Ağaç mobilyanın köşe kısmı
Karakiş Aralık ayı 
Karsi Dişi köpek, küfür şeklinde de kullanılır
Karpusa mıhi Hayvanların nalını çakmakta kullanılan çivi
Kartil Patates
Kavut Arpa, buğday ve diğer tahıllar biriktirilip kavrulur, değirmende öğütülüp un yapılır. Kavuttan hasıl yapılır yağ ve seker katılarak yenir.Herele yapılır.
Kefter Hoşlanılmayan yaşlı biri
Kehriz Eskiden köyde bir köşede bir delik bırakırlardı ve o köşede banyo yaparlardı sular oradan dışarı giderdi işte bu köşeye (deliğe) kehriz denirdi
Kelpet Kerpeten
Kem Otlardan yapılan ve yine ot bağlamaya yarayan ip
Kert Sütleri ölçmek için kullanılan işaretli odun.
Kete İçine kavrulmuş undan yapılmış helva konulan pasta şeklindeki tandır ekmeği 
Kevgür Makarna veya erişte süzmek için kullanılan delikli mutfak eşyası 
Kıhlan Solucan
Kıkırcım Çokluk belirtmek için kullanılır. Mesela elmanın üstü kıkırcım
Kınci Cevizin içi
Kınzır Yanan, dibine tüten bir şey.
Kınzırıf Tüy veya kılın ateşte yanması
Kila iki tenekeden oluşan bir tahıl ölçü birimi
Kiraz Haziran ayı 
Koç Kasım ayı 
Kom Ahır 
Komcik Çocukların küçük evler yaparak oynaması   
Kop Yer ismi
Korit Keçi yavrusu 
Korzevel Sabanın okunu boyunduruğa bağlarken boyunduruğun ortasındaki yuvarlak kayışın içine sabanın oku geçirilir ve bu ok geri çıkmasın diye okun ucundaki deliğe takılan ağaç çivi  (boyunduruk kısmına bakiniz)
Kottik Ayının yavrusu 
Kotmah Çekiç 
Kozi Değnekle oynanan bir oyun ismi 
Köme Ceviz yada kaysı çekirdeklerinin bir ipe dizilerek duttan yapılan şıranın  içine batırırlarak kurutulmasıyla elde edilen sucuk seklindeki bir çeşit kuru yemiş
Kömelteh Kümelenmiş, bir araya gelmiş anlamında kullanılır
Körpe Davar sürüsü 
Kösefi Faydalanmak üzere pişirilen bir şeyin yanması kül olması (közün sönmüş hali) 
Köynek Yakasız gömlek 
Kullik Bir oyun ismi
Kunt Ekmek yapmak çin hazırlanmış hamur topakları
Kunzi Mısırın tanelerini aldıktan sonra kalan koçanı veya   lahananın ortasında olan kısmi 
Kurik Eşeğin yavrusu 
Kurun Su yatağına  (su çıkan yere) hayvanların su içmesi için betondan yapılan kab veya içine peynir basılan ağaçtan yuvarlak veya kare şeklindeki kutu
Küfle Tandırın yanı başında olan ve diğer ucu tandırın altına açılan havalandırma deliği
Külür Bezelye
Kürümek Bir şeyi kürekle sıyırarak süpürmek, mesela kar kürümek   
L-M-N L-M-N
Lağarlanmak Genişlenmek,  kendini bırakmak
Lazut Mısır
Lavaş Yassı ve ince tandır ekmeği
Lepbih Yassı olan nesne mesela "lepbih daş" 
Lobiye Fasulye
Lom Mancınık 
Lor Bir peynir çeşidi
Löküs Küçük bütan tüplerinin basına takılan lamba 
Mac Saban tutacağı
Maluh Çarıkların yanlarını dikmek icin delinir ve maluh kullanılarak delikler genişletilir ve sırım bu deliklerden geçirilerek dikilir. 
Manuliye Mancınık (İlhami Demirci Almanya)
Mayıs hayvan boku
Maslahat Komşudan geri vermek üzere bir şey istemek
Maşatluh Hıristiyanların kullanılmayan mezarlığı.
Meccena Bedava
Merek Ot koyulan yer 
Merez Köpeğin yaşı
Mertek Evlerin içinde tavanda döşenmiş büyük tomruklara denir  (Hasan Turgut _Erzincan Refahiye)
Meşe Orman
Meşebe Ağzı açık saplı su kabı
Mığdısi Dini başka olan
Misef Kur' an-ı Kerim
Mismil / Murdar Helal / Haram 
Mökgem Sağlam
Müsendere Ambarın ekmek koyma gözü (çekmecesi)
Naçar Gariban, fakir
Narın Yemesi içmesi iştahsız kişi 
Nas Halk, insanlar
Nehıs Cimri 
Nuzur vurmak Felç geçirmek
O-Ö-P-R  
Ohlavi Oklavam yufka açmaya yarayan odundan alet 
Orak Temmuz ayı
Palah Bir cins ot
Papah Şapkam başlık 
Parah Hayvanların ahırının önünde etrafı çeperle çevrili yer
Parpi Azar işitmek anlamında "parpiyi yedi" şeklin de söylenilir
Part 30 tane anlamında
Partal Ördek gibi paytak paytak gezen kişi
Patat Ayının eli, ekmeği tandıra  yapıştırmak veya vurmak için kullanılan yuvarlak yastık seklinde alet. İçine yun konulur ve üzeri sağlam çadır beziyle kaplanır ve el tutacak tarafında mısırın kellesinin üzerinde kaplı olan kısmından yuvarlak seklinde örülerek yapılır .
Patos El ile çevrilen yada Traktörlerin arkasına bir kayışla bağlanılarak çalıştırılan eski tip bir harman makinesi. 
Pelit Meşe ağacı
Perçem Saçın her tarafı kesildikten sonra üst kısımda bırakılan püskül gibi kısım
Pezo Söz taşıyan elçi
Pıncik Küçük,güzel kız
Pırti Kumaş parçası
Pıtırah Üzerinde çok olan veya bir cins ot
Poccik Uç kısım
Pokirih Soba bacası
Poport Cevizin yeşil kabuğu
Puşi Renkli, ipekli  baş örtü
Rehle Hocaların camide üzerinde ders verdikleri çapraz seklinde iki tahtadan yapılmış küçük masa
S-Ş  
Saban Tarla sürmekte kullanılan ve öküzlere koşulan gereç 
Saban ohi Sabanın uzun direk seklindeki boyunduruğa bağlanan kısmı 
Salma Aynı köyün halkının yararına olan bir sey için köy heyetinin her kişi için ayrıca belirlediği ve topladığı para.
Sami(Zami) Boyunduruğun her iki basında öküzleri bağlamak için ikişer tane delik vardır bu deliklerden zamiler geçirilerek çatal sekli elde edilir. Sonra öküzün boynu bu aralıktan geçirilip ucundan sambagi ile bağlanır.(Boyunduruk kısmına bakiniz)
Sehevül Çalılardan yapılmış uzun saplı süpürge 
Seki, sekü Kapı eşiği yada basamak
Semer gaşi Eşek semerinin ön tarafında X şeklinde çatılarak yapılma semerin bir parçası
Sergi Keçi kılından örülen yere serilen ve üstünde meyve kurutulmaya yarıyor.
Seyirtmek çabucak koşmak yetişmek
Sıllışdah Salıncak
Sıpırtmak Kovalamak
Sıpgaç Eylül ayı 
Sırım İnce ince dilinmiş et veya deri
Sısıh Sütleri süzmekte kullanılan keçi kılından bez
Simmenek Saklambaç 
Simo Yer ismi 
Simsar Komisyoncu 
Singir Etin içindeki kıkırdak
Sini Büyük tepsi
Sipgaç Eylül ayı
Sitil İçinde yağ eritilen küçük kap, yamah  
Söve Duvar 
Sücük Peynir suyu 
Süzeh Sütü süzmek için keçi kılından yapılmış bez
Şadıra Ekini eleyip samandan arındırmak için kullanılan. Gözleri büyüktür. 0,5cm gibi.Kenarları ağaç içinin örgüsü deriden yapılır. 
Şahar Domates, fasulye gibi bitkilerin yatmaması için bağlandıkları ince uzun ağaç çubuklara verilen isimdir.
Şapbalah Geniş yapraklı olan 
Şoşartmak Ballandırmak neşe ile abartmak
Şiş Marazı Şeker hastalığı 
Şişek Kuzunun bir yaşlığı
Şoğurt Ağızdan akan salya
Şorah İçilmesi pek hoş olmayan su
Şurt Yuvarlak bir şeyin kenarı ( Tandurun şurti)
T-U-Ü  
Tapiç Tandurun közünü toplamak için  . Sapı kendin olan ve odundan kullanılan kürek
Tasdar Kadınların  önlerine bağladıkları, belden aşağı olan önlük
Tatula Hintçe veya Fransızca kökenli bir kelime olup otsu bitki anlamına gelir.Nadir kullanılır (Prof.A. Demirci)
Tayah Değnek
Tec Buğdayın samandan ayrılarak bir yere yığılması
Tehdür Evin giriş kapısındaki basamak
Tenes Metal düğme
Tenkeş Diğer eşi olmayan veya başka olan
Teşik Yun eğirmeye yarayan kafası topuz seklinde olan odundan alet
Tezek Hayvanların gübresinden duvarlara vurularak kurutularak yapılan yakacak
Tığ Harmanda kullanılır? 
Tıhız Küçük
Tıknaz Kısa boylu
Tırhıç Keçinin boynuzundan yapılan ve kem örmeye yarayan alet 
Tırih tutmak İshal olmak
Tırık Su gibi olan veya çok cıvık çamur
Tilki Düğün için haber taşıyan adam
Tohli Koyun 
Tohmah Tokmak, çekiç
Torpahlık Öküzün yaşının ölçüsü
Tullamak Savurmak, fırlatmak
Tutah Türkiye Türkleri tarafından kullanılan, anlamı tutamaç olan Türkçe kökenli bir kelimedir.
Urh olmak Birden bire bir yere toplanmak akın etmek
Urgan Kalın ip
Uruba Elbise
Urup Tenekenin 1/3 ölçüsü
V-Y-Z  
Yağır Büyük baş hayvanlarda bir şeyin sürtünerek oluşturduğu yara
Yal İçine ekmek doğranıp ve yemek artıkları da katılarak  hayvanlar için hazırlanan bir çeşit çorba  
Yamah Yardımcı veya stil
Yaşmah Kadınların baş örtülerinin ağızlarını kapatan kısmı 
Yer siken Bir kuş cinsi 
Yevüm Bereket göstergesi olan 
Yühlük Yorgan ve döşeklerin konulduğu yer  
Zaguta Dikilmek üzere olan küçük  soğan
Zağar küçük köpeğe verilen isim
Zahra Tahıl ürünleri
Zalut etmek Ziyan etmek çarçur etmek
Zamp Çığ sonucu derede birikip kalan kar
Zap Büyük ağzı kapaklı küp
Zemheri Ocak ayi 
Zerdeli Kaysı
Zezon Taze yufkaların kıvrıldıktan sonra 4-5 cm boyunda kesilip kurutulmasından sonra bir tepsiye dizilerek uzerine kaynar su dökülerek haşlanmasından sonra irehanlı yoğurt sosuyla servis yapılan yemek 
Zıği Arının mumunu da kendi yaptığı bal
Zıran Ziran kadar boyu olmak 
Zırza Sürgülü kilit  
Zibil Yere dökülmüş süpürülmesi gereken tozlar
Zimbon Otlar dan yapılan çalgı
Ziyeret Yer ismi
Zoğ Ensenin kulağın arkasına doğru olan kısmı 

 

SİTEMİZ HAKKINDA

Köyümüzün sitesi 2007 yılında kurulmuştur.Amacımız köyümüzün tüm güzelliklerini dünyaya sanal ortamda tanıtmaktır.Siz değerli köylülerimizin hasretlerini sanal ortamda gidermektir.

Sitemiz ve kurucuları sizlerden hiç bir şekilde ücret ve kişisel bilgiler talep etmemektedir.Sitemizde görmek istediğiniz yazılarınızı ve resimlerinizi e-mail adreslerimize gönderebilirsiniz.

Telefon: 0555 357 73 72
Site e-mail: durukoy@gmail.com

Orhan Çakır: orhancakir_82@hotmail.com

 

 

Duruköy Köyü İspir | Facebook Sayfamızı Beğenin